De vieringen
We hebben het Pinksterfeest en de uitlopers daarvan achter ons gelaten. We hopen dat de Geest ons weer een beetje te pakken heeft gehad, zodat we bezield en geestdriftig samen verder kunnen optrekken. Het Rijk Gods tegemoet, dat rijk waarin onze huidige maatschappij, onze samenleving langzaam maar heel zeker dient te veranderen.
Intussen bevinden we ons nog altijd in het Lucasjaar, dat wil zeggen dat de evangelielezingen in de vieringen vooral gekozen zijn uit het Lucasevangelie. Ik stel voor om ons daar de komende weken aan te houden. Dat zijn de zondagen in augustus, behalve de 29e. Dan vieren we het Augustinusfeest en laten we aan de voorbereiders de keuze van de Schriftteksten.
De zondag daarna, 5 september, beginnen we een serie vieringen rondom de psalmen. Deze zondag zijn we gewend de draad weer op te nemen in Gods Werkhof na de vakantieperiode. Die draad volgen we tot ongeveer de eerste zondag van de Advent, 28 november.
Ik geef hierna de lijst met teksten die de komende periode aan bod komen. In tegenstelling tot de vieringen vanaf 5 september, houden we ons bij de keuze van de Schriftteksten aan de officiële cyclus. Ook vanuit de idee dat we niet persé voor het hele jaar zelf het wiel hoeven uit te vinden.
Wél is misschien mogelijk de teksten die we lezen enigszins in het kader te laten vallen van vakantie. Van herschepping (recreatie), van opnieuw beginnen, van op adem komen, van krachten verzamelen, wellicht zelfs van vrijheid of vrij-zijn, waartoe, waarvan?
Maar, dat moet natuurlijk niet geforceerd zijn. Zo zijn bij wijze van spreken de gaven van de Heilige Geest en pakjesavond ook niet samen te brengen.
Hier komen dan de lezingen voor de komende zondagen:
1 augustus Lucas 16, 1 – 13 en 1 Corintiërs 10, 1 – 13
8 augustus Lucas 19, 41 – 48 en 1 Corintiërs 12, 1 – 11
15 augustus Lucas 18, 9 – 14 en 1 Corintiërs 15, 1 – 10
22 augustus Lucas 17, 11 – 19 en Galaten 5, 16 – 24
29 augustus Augustinusfeest
5 september Start van het nieuwe seizoen.
Zoals gezegd, we gaan de komende weken lezen in de Psalmen. De psalm vormt de eerste lezing. Voor wat de tweede lezing betreft, het evangelie, lezen we de Johannestekst over de broodvermeerdering rond Jezus en zijn leerlingen, en wat zich daaromheen afspeelt. Ervan uitgaande dat elke psalm voedsel betekent, voor onderweg, versterking. Woord van God, en dus broodnodig (Johannes 6).
Het lijkt me goed om voor elke viering de te overwegen psalm aan ieder op papier uit te reiken (kleine moeite), om de meditatie erover te vergemakkelijken. Om wellicht tijdens de meditatie ook het eigen zicht op de tekst op te roepen en te verhelderen.
Een korte inleiding
Het Griekse woord psalmos betekent het tokkelen op een snaarinstrument, een psalterion is een soort harp ofwel het door een harp begeleide lied. Er zijn er in totaal ongeveer 150, verzameld in het boek der Psalmen. Deze 150 psalmen zijn weer verdeeld over vijf boeken, naar analogie van de vijf boeken van Mozes (Pentateuch). In de Synagoge vond altijd bij de samenkomsten eerst een lezing plaats uit de boeken van Mozes, waarna een bijpassende psalm werd gelezen of gezongen. Ze zijn als volgt verdeeld: 1-41, 42-72, 73-89, 90-106, 107-150. Geprezen zij de Heer, geloofd voor immer.
Daarnaast zijn er natuurlijk nog veel andere liederen in de Schrift opgenomen, zoals bijvoorbeeld Exodus 15, 1 – 19, het lied van Mozes aan de Rietzee.
De psalmen zijn in de loop van de eeuwen ontstaan, verzameld, voorzien van opschriften, maar het hoe en wat hieromtrent is moeilijk te achterhalen. De schrijver, de zanger, de plek van ontstaan, de gelegenheden, de gebeurtenissen waarbij. Dat ligt allemaal niet zo eenvoudig en daar houden we ons in dit kader dan ook maar niet mee bezig. Voor ons is natuurlijk de tekst het belangrijkste: kunnen we ons daarin terugvinden, kunnen we de psalm tot de onze maken?
Men neemt aan dat de eerste vertaling, onder andere uit het hebreeuws, van de hand is van Hieronymus, op verzoek van Paus Damasus (383-384).
De psalmen zijn onder te brengen in diverse literaire genres, we noemen er enkelen. Er zijn cultusliederen onder de psalmen, maar ook troonsbestijgingsliederen; er zijn klaagliederen, maar evenzeer ook vreugdezangen. Sommige kun je met recht vloekpsalmen noemen, anderen hebben de eer bedevaartliederen te heten (Als God ons thuisbrengt…).Ook zijn er individuele gebeden, net als er boetepsalmen zijn. Kortom, er zijn vele soorten psalmen.
Mooi gezegd: ze vormen de ademhaling van Israëls godsdienstig leven. Heel het menselijk bestaan, met al zijn ups en downs, met al zijn pijn en vreugde, met al zijn worsteling en vragen komt in de psalmen terug. Ze zijn een neerslag van dat leven. De neerslag ook van een geloof in en een vertrouwen op een God die het altijd weer opneemt voor zijn volk en zijn getrouwen.
Er is over de psalmen veel geschreven en dus is er veel over te lezen.
Het schema van de lezingen:
5 sept. Algemene inleiding Joh. 17, 1 - 8
12 sept. Psalm 1 Joh. 6, 1 - 15
19 sept. Psalm 30 Joh. 6, 16 - 21
26 sept. Psalm 65 Joh. 6, 22 - 24
3 okt. Psalm 77 Joh. 6, 25 – 36
10 okt. Psalm 40 Joh. 6, 37 – 40
17 okt. Psalm 69 Joh. 6, 41 – 51
24 okt. Psalm 71 Joh. 6, 52 – 59
31 okt. Psalm 84 Joh. 6, 60 – 65
7 nov. Psalm 90 Joh. 6, 66 – 71
14 nov. Algemene afsluiting
21 nov . Viering laatste zondag van het jaar
Bob Bodaar
|
