Toelichting leesrooster


Hieronder treft u een toelichting aan op het leesrooster zoals dat ook in ‘De Berichten’ is verschenen.

In de Algemene Leden Vergadering is afgesproken dat we voortaan uitgaan van één lezing van het oecumenisch leesrooster. De voorganger en voorbereiders hebben de keus zelf eventueel een bijpassende tweede (bijbel)tekst te kiezen.

14 juli: Deuteronomium 30,9-14, Psalm 25,1-10, Lucas 10,(21)25-37
Wie in ons land met de gezondheidszorg te maken krijgt, kan soms treurig worden van de bureaucratie en regelgeving. Het lijkt alsof schema’s en protocollen belangrijker zijn dan het omzien naar een zieke mens. In de parabel die Jezus in het evangelie vertelt, lijkt iets soortgelijks het geval. De priester en de leviet zijn bevangen door het systeem waarin ze zitten: regels en voorschriften omtrent onreinheid. Ze laten zich niet raken door de gewonde man langs de kant van de weg. Dat gebeurt wel bij de Samaritaan. Het hele verhaal dient om duidelijk te maken wie onze naaste is: degene aan wie je barmhartigheid bewijst, degene die zich over je ontfermt.

21 juli: 1 Samuël 1,1-20, Psalm 15, Lucas 10,38-42
De beide verhalen van vandaag presenteren elk twee vrouwen bij wie de harmonie ver te zoeken is. De beide echtgenotes van die ene man staan niet op het zelfde niveau: de kinderloze Hanna wordt getreiterd door de ander die zich op haar status kan beroemen(1Samuël). In het evangelie staan twee zussen tegenover elkaar, in onbegrip over wat er nu eigenlijk van hen verwacht wordt. Wat verbindt de verhalen met elkaar? Het gaat om wat de nabijheid van God teweegbrengt. Door Gods aanwezigheid is er een adres voor Hanna in haar leed – en uiteindelijk een nieuw begin. En door de goddelijke aanwezigheid in Jezus krijgt “het bevrijdende woord van het Koninkrijk Gods” de prioriteit boven alle noodzakelijke beslommeringen.

28 juli: Genesis 18,20-23, psalm 138, Lucas 11,1-13
Het gaat vandaag over bidden, vragen en zoeken. Jezus verzekert zijn leerlingen dat het gebed niet onbeantwoord zal blijven. Dat betekent natuurlijk niet dat God in een automatisme de mens op zijn wenken bedient. De nieuwe opening vanuit de hemel zou er anders kunnen uitzien dan je verwacht. Maar wie zich aan Hem toevertrouwt, mag wel rekenen op zijn Geest.

4 augustus: Prediker 2,1-11, psalm 49,1-13, Lucas 12,13-21
In zowel Prediker als de gelijkenis in het Lucasevangelie lijkt een nog steeds actuele zingevingsvraag te worden aangesneden: wat is nu werkelijk de waarde van het leven? In de context van het evangelieverhaal gaat het in brede zin om de vraag: wat is het leven waard voor God? Farizeeën en schriftgeleerden zien het leven als handelswaar, net zoals ze een waardentabel hanteren voor de offerdieren. Maar God, voor wie alle leven even dierbaar is, heeft geen plaats op deze balans.

11 augustus: Jesaja 65,17-25, psalm 33,12-22, Lucas 12,32-40
Te midden van de zomer, van vakantie, ontspanning, voor velen van genieten van de aangename aspecten van het leven, doen de teksten van deze zondag onze blik richten op Gods toekomst met de wereld, weg van ons individuele leventje. Jesaja viert Gods toekomst met een groots visioen. Of dit vooruitzicht ons leven en handelen bepaalt, hangt af van de plaats waar je hart is.

18 augustus: Jeremia 23,3-29, psalm 82, Lucas 12,49-56
De profeet Jeremia die vandaag aan het woord komt, maakt korte metten met de “profeten” die onder het mom van vrome ervaringen God belasteren als een God die zich verbergt en zijn mensen niet ziet. Ze misleiden de mensen met hun mooie dromen, en ze miskennen Gods betrouwbaar woord, dat is graan in tegenstelling tot het stro van die dromen.

25 augustus: Jesaja 30,15-21, psalm 112, Lucas 13,22-30
De thematiek van de lezingen van deze zondag ligt in de vraag naar waarheid en leugen, recht en onrecht. Jezus geeft een nogal vinnig antwoord op een vraag naar wie eigenlijk gered worden: “Zorg jij zelf dat je van de partij bent”. Daar gaat het om, dat je hoort bij hen die uit alle richtingen komen en in het koninkrijk van God tot de maaltijd uitgenodigd worden.

1 september: Deuteronomium 24,17-22, psalm 113, Lucas 14,1.7-14
De lezingen voor deze zondag sluiten goed bij elkaar aan. Alle drie spreken van een andere orde dan de heersende. Waar Deuteronomium spreekt over de bescherming van vreemdelingen, weduwen en wezen tegen woekeraars en hun recht op meedelen in de oogst, tekent de psalm een God die de blik naar beneden richt en uit het stof verheft wie berooid is, uit het vuil tilt wie alles ontbeert en hun een woonplaats biedt bij hooggeplaatsten. In het evangelie bevraagt Lucas de gevestigde orde waar onze omgang met anderen bepaald wordt door hang naar positie, invloed en macht.

8 september: Deuteronomium 30,15-20, psalm 1, Lucas 14,25-33
Opvallende paralellen tussen de lezingen uit Deuteronomium en Lucas. In allebei gaat het over een nieuw begin. Beide sprekers, Mozes en Jezus, willen de mensen die hen volgen daar op voorbereiden. Mozes het volk van Israël op het leven in een nieuw land, Jezus zijn leerlingen, zijn volk, op een ingrijpend nieuwe levenswijze. “Leven” met een hoofdletter is het perspectief dat beiden bieden. Daartoe moet de Tora worden nageleefd in het nieuwe land, net zoals bij het navolgen van Jezus.

15 september: ZondagMorgenAnders
Verantwoordelijkheid: kunnen we die ontvangen, dragen, en genieten?

22 september: Amos 6,1-10, Psalm 138, Lucas 16,1-(8)17
Jezus is onderweg naar Jeruzalem en trekt bonte menigten toehoorders: van zondaren, tollenaren, farizeeën en schriftgeleerden. Met het verhaal over de rentmeester spreekt hij zijn leerlingen aan: je leven veilig stellen door uit de delen wat niet van jou is.
Commentatoren hebben moeite met deze parabel en proberen hem recht te breien.
Is de rijke heer met schuldenaars een tsaddiek, een rechtvaardige, of is de rentmeester dat,
die lasten verlicht?

Citaten uit ‘de eerste dag’ door Cor Spithoven